Tiếp tục đà giảm nhập khẩu trong năm 2010, hai tháng đầu năm 2011 nhập khẩu máy xây dựng về Việt Nam tiếp tục giảm. Đến tháng 3/2011, nhập khẩu máy xây dựng đã tăng trưởng trở lại, tuy nhiên so với cùng kỳ năm 2010 vẫn tiếp tục giảm.

Theo thống kê nhập khẩu máy xây dựng trong tháng 3/2011 đạt 1.455 chiếc với trị giá 39,68 triệu USD, tăng 40,72% về lượng và 59,05% về trị giá so với tháng 2/2011. Tính chung trong toàn quý I/2011, nhập khẩu máy xây dựng đạt 3.933 chiếc với trị giá 93,99 triệu USD, giảm 24,18% về lượng và 38,09% về trị giá so với quý trước; giảm 17,15% về lượng và 17,73% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010.

Nguyên nhân của việc giảm nhập khẩu máy xây dựng trong những tháng đầu năm 2011 là do chính sách giảm đầu tư công của Chính phủ. Để kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội thì Chính phủ đã đưa ra Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24/02/2011, trong đó có nội dung là giảm đầu tư công. Ngay sau khi Chính phủ đưa ra Nghị quyết thì các Bộ, ban ngành và các địa phương đã đưa ra các chỉ thị để thực hiện nghị quyết của Chính phủ. Một trong các công việc của các Bộ, ban ngành và các địa phương đã thực hiện để giảm đầu tư công đó là tạm thời chưa khởi công các công trình, dự án mới trong năm 2011,… Chính điều này đã tác động đến nhu cầu về máy móc, phụ tùng cho các dự án, các công trình kết cấu hạ tầng. Dự báo trong những tháng tới, nhập khẩu máy xây dựng sẽ không có nhiều thay đổi so với những tháng đầu năm 2011 và chỉ ở mức dưới 1.500 chiếc/tháng.

Đặc điểm của các loại máy xây dựng được nhập khẩu về Việt Nam hầu như đã qua sử dụng. Có tới gần 90% lượng máy xây dựng nhập khẩu về là đã qua sử dụng với mức độ khác nhau. Chỉ một số ít các loại máy nhập khẩu về là mới 100%

Thị trường cung cấp:

Trong quý I/2011, đã có 33 thị trường cung cấp máy xây dựng cho Việt Nam. Hầu hết các thị trường dẫn đầu về lượng máy xây dựng cung cấp cho Việt Nam đều có sự giảm sút so với cùng kỳ năm 2010. Cụ thể:

- Nhật Bản vẫn là thị trường cung cấp nhiều nhất máy xây dựng cho Việt Nam. Trong quý I/2011, nhập khẩu máy xây dựng từ thị trường này đã chiếm tới 53,95% về tổng lượng và 44,14% về tổng trị giá máy xây dựng nhập khẩu trong toàn quý. Tuy nhiên, tỷ trọng này so với cùng kỳ năm trước đã giảm nhẹ (con số của cùng kỳ năm 2010 là 57,91% về lượng và 46,31% về trị giá). Theo thống kê, nhập khẩu máy xây dựng từ Nhật Bản trong quý I/2011 đạt 2.122 chiếc với trị giá 41,482 triệu USD, giảm 27,10% về lượng và 47,63% về trị giá so với quý trước; giảm 22,81% về lượng và 21,59% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Các loại máy xây dựng của Nhật Bản thường có chất lượng cao, do đó được các doanh nghiệp Việt Nam rất ưa chuộng, đặc biệt là các nhãn hiệu máy xây dựng nổi tiếng như Komatsu, Hitachi, Kobelco, Mitsubishi, Furukawa,…

Nhập khẩu máy xây dựng Komatsu nói chung và từ Nhật Bản nói riêng luôn chiếm tỷ trọng cao nhất. Quý I/2011, nhập khẩu máy xây dựng Komatsu từ Nhật Bản đạt 736 chiếc với trị giá 17,422 triệu USD, giảm 16,36% về lượng và 17,57% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Nhập khẩu các loại máy xây dựng Hitachi, Kobelco, Mitsubishi từ Nhật Bản cũng giảm so với cùng kỳ năm 2010. Hai nhãn hiệu máy xây dựng nhập khẩu từ Nhật Bản trong quý I vừa qua có sự tăng trưởng khả quan đó là IHI và Furukawa. Đặc biệt là nhãn hiệu máy xây dựng Furukawa tăng trưởng tới 37,50% về lượng và 63,36% so với cùng kỳ 2010.

- Các sản phẩm máy xây dựng của Hàn Quốc có kỹ thuật tương đối hiện đại, chất lượng khá cao, nhưng giá ở mức vừa phải (chỉ bằng khoảng 70-80% sản phẩm của các nước như Nhật Bản). Tuy nhiên, các loại máy móc, thiết bị xây dựng của Hàn Quốc vẫn chưa được giới thiệu đầy đủ, và chưa được quảng bá rộng rãi ở Việt Nam, các dịch vụ sau bán hàng chưa được quan tâm phổ cập rộng… Chính vì vậy mà vào thời điểm cuối năm 2008, đã có hơn chục doanh nghiệp sản xuất máy móc, thiết bị, máy xây dựng của Hàn Quốc sang tìm hiểu thị trường Việt Nam; thiết lập mối quan hệ hợp tác nhằm giới thiệu, quảng bá và đẩy mạnh xuất khẩu máy xây dựng vào thị trường Việt Nam. Sau sự kiện này các sản phẩm máy xây dựng của Hàn Quốc đã được các doanh nghiệp Việt Nam nhập nhiều hơn.

Theo dõi lượng máy xây dựng nhập khẩu từ Hàn Quốc trong những năm qua có thể thấy lượng máy xây dựng nhập khẩu từ Hàn Quốc trong 2 năm 2009 và 2010 tăng rất mạnh so với thời điểm trước đó. Năm 2009, nhập khẩu máy xây dựng từ Hàn Quốc đã đạt con số cao nhất kể từ trước đến nay (3.359 chiếc). Đến năm 2010, tuy lượng nhập khẩu máy xây dựng từ thị trường này có giảm nhẹ so với năm 2009 (giảm 6,67%), nhưng vẫn ở mức rất cao (3.135 chiếc).

Bước vào năm 2011, cùng với nhiều thị trường khác thì nhập khẩu máy xây dựng từ Hàn Quốc cũng giảm. Trong quý I/2011, nhập khẩu máy xây dựng từ thị trường này giảm 14,84% về lượng và 22,23% về trị giá so với quý trước; giảm 10,41% về lượng và 21,51% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Các loại máy xây dựng nhập khẩu từ Hàn Quốc tập trung ở 3 nhãn hiệu chính đó là Daewoo, Hyundai và Samsung. Nhập khẩu máy xây dựng Hyundai từ Hàn Quốc trong quý I vừa qua đạt 230 chiếc với trị giá 8,366 triệu USD, tăng 38,55% về lượng và 81,14% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Nhập khẩu máy xây dựng Daewoo trong quý I/2011 đạt 228 chiếc với trị giá 7,604 triệu USD, giảm 23,49% về lượng và 27,55% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010.

Hai hãng chế tạo máy máy xây dựng lớn nhất và nổi tiếng nhất của Hàn Quốc là Doosan Infracore và Hyundai Heavy Industries. Tuy nhiên, lượng máy xây dựng DOOSAN nhập về Việt Nam không nhiều. Vừa qua Tập đoàn Doosan - nhà công nghiệp hàng đầu Hàn Quốc với sản phẩm chủ lực là các loại máy xúc, bánh lốp, bánh xích, xúc lật… đã công bố chọn Việt Nam là điểm đến trọng điểm tại thị trường mục tiêu Đông Nam Á. Niềm tin vào thị trường Việt Nam lớn đến mức, Doosan còn cho biết sẽ xây dựng nhà máy chế tạo máy xúc đầu tiên của Đông Nam Á ngay tại Việt Nam. Cơ sở để Doosan quyết định nhắm đến Việt Nam chính là tốc độ tăng trưởng bán hàng ấn tượng. Năm 2010, đã có 149 chiếc máy xây dựng nhãn hiệu DOOSAN được nhập về Việt Nam với trị giá đạt 12,98 triệu USD, tăng 129,23% về lượng và 117,68% về trị giá so với năm 2009. Một đặc điểm nổi bật là hầu như tất cả các máy xây dựng DOOSAN nhập về Việt Nam đều là máy mới. Trong quý I vừa qua nhập khẩu máy xây dựng DOOSAN đạt 20 chiếc với trị giá 1,95 triệu USD.

- Trung Quốc thường là thị trường cung cấp nhiều nhất các loại máy đầm, máy san gạt cho Việt Nam. Riêng chủng loại này đã chiếm khoảng 30% tổng lượng máy xây dựng nhập khẩu từ Trung Quốc. Tuy nhiên, chủng loại máy xây dựng này thường có đơn giá thấp (chỉ khoảng vài chục đến vài trăm USD/chiếc, các loại máy lăn đường có đơn giá cao hơn nhưng chỉ nhập với số lượng rất ít) nên trị giá chỉ chiếm khoảng dưới 5%. Năm 2010 và kể cả những tháng đầu năm 2011, nhập khẩu các loại máy đầm, san gạt từ Trung Quốc đã giảm mạnh và các doanh nghiệp có xu hướng chuyển sang nhập khẩu từ thị trường Nhật Bản vì vậy mà lượng máy xây dựng nhập khẩu từ Trung Quốc cũng giảm xuống. Trong quý I/2011, nhập khẩu máy xây dựng từ Trung Quốc đạt 464 chiếc với trị giá 7,58 triệu USD, tăng 3,57% về lượng nhưng lại giảm 42,92% về trị giá so với quý trước; giảm 7,01% về lượng và 22,53% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Chủng loại máy xây dựng thường được nhập khẩu nhiều nhất từ Trung Quốc là xe lu. Nhưng trong quý I vừa qua, nhập khẩu chủng loại xe lu từ thị trường này giảm tới 54,42% về lượng và 55,11% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010, tương ứng với lượng đạt 103 chiếc, trị giá đạt 2,41 triệu USD và chỉ đứng thứ hai trong số các chủng loại máy xây dựng được nhập khẩu từ Trung Quốc. Trong khi đó, nhập khẩu chủng loại máy xúc đào tăng tới 68,52% về lượng và 26,64% về trị giá so với cùng kỳ và trở thành chủng loại được nhập khẩu nhiều nhất từ Trung Quốc.

- Hai năm trở lại đây, nhập khẩu máy xây dựng từ thị trường Mỹ đã liên tục tăng trưởng. Thị trường Mỹ đã trở thành thị trường đứng thứ 4 về lượng máy xây dựng cung cấp cho Việt Nam. Nếu xét về trị giá nhập khẩu thì Mỹ đứng thứ 3 (chỉ sau Nhật Bản và Hàn Quốc) trong các thị trường cung cấp máy xây dựng. Bước vào năm 2011, nhập khẩu máy xây dựng về Việt Nam nói chung và nhập khẩu máy xây dựng từ Mỹ giảm so với các tháng cuối năm 2010. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm 2010 thì Mỹ là một trong số ít các thị trường vẫn có sự tăng trưởng. Hai tháng đầu năm 2011, nhập khẩu máy xây dựng từ Mỹ đều tăng so với cùng kỳ năm 2010. Tính đến hết tháng 2/2011, thì liên tục trong 25 tháng (kể từ tháng 2/2008) nhập khẩu máy xây dựng từ Mỹ tăng so với cùng kỳ năm trước. Đến tháng 3/2011, nhập khẩu máy xây dựng từ Mỹ đã giảm so với cùng kỳ nhưng tính chung trong toàn quý I/2011 nhập khẩu máy xây dựng từ thị trường này vẫn tăng 9,41% về lượng và 16,13% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010.

- Ngoài 4 thị trường chính kể trên thì các doanh nghiệp cũng nhập khẩu nhiều máy xây dựng từ một số thị trường như Thái Lan, Đức, Canada, Australia, Đài Loan, …

Tham khảo các thị trường cung cấp máy xây dựng trong quý I/2011

ĐVT: Lượng (chiếc); Trị giá (nghìn USD)

Cơ cấu chủng loại:

Như thường lệ, chủng loại máy xây dựng được nhập khẩu nhiều nhất về Việt Nam trong quý I/2011 vẫn là chủng loại máy xúc đào với tỷ trọng nhập khẩu trong toàn quý chiếm 65% về tổng lượng và 81% về tổng trị giá. Tiếp theo đó là máy ủi với lượng chiếm 12% và trị giá chiếm 8%; chủng loại xe lu chiếm 9% về lượng và 9% về trị giá; còn lại là các loại máy đầm, san gạt, …

Máy xúc đào: Theo số liệu thống kê, nhập khẩu máy xúc đào trong quý I/2011 đạt 2.555 chiếc với trị giá 76,721 triệu USD, giảm 23,64% về lượng và 38,26% về trị giá so với quý trước; giảm 4,91% về lượng và 11,51% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Trong quý I/2011, hầu hết các nhãn hiệu máy xúc đào nhập khẩu về đều có sự giảm sút so với quý trước. Chiếm gần 1/3 tổng lượng máy xúc đào nhập khẩu về trong quý I/2011 là các loại máy xúc đào Komatsu, tương đương với lượng đạt 688 chiếc với trị giá 25,081 triệu USD, giảm 27,20% về lượng và 21,31% về trị giá so với quý trước; giảm 8,14% về lượng nhưng lại tăng 1,46% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Komatsu là nhãn hiệu máy xây dựng nổi tiếng của Nhật Bản và rất được thị trường Việt Nam ưa chuộng. Tuy nhiên, ngoài nhập khẩu máy xúc đào Komatsu từ chính thị trường Nhật Bản (con số nhập khẩu trong quý I/2011 từ Nhật Bản là 456 chiếc, trị giá 13,997 triệu USD), thì các doanh nghiệp còn nhập khẩu máy xúc đào Komatsu từ các thị trường khác như: Mỹ (130 chiếc; 5,15 triệu USD), Thái Lan (38 chiếc; 3,53 triệu USD), Đức (30 chiếc; 1,24 triệu USD), …

Đứng thứ hai trong số các nhãn hiệu máy xúc đào được nhập khẩu nhiều về Việt Nam là các loại máy xúc đào Hitachi. Nhập khẩu máy xúc đào Hitachi trong quý I/2011 đạt 255 chiếc với trị giá 7,095 triệu USD, giảm 27,76% về lượng và 27,81% về trị giá so với quý trước; giảm 5,20% về lượng và 24,92% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Máy xúc đào Hitachi được nhập khẩu trong quý I/2011 chủ yếu từ hai thị trường Nhật Bản và Mỹ với lượng và trị giá nhập khẩu từ hai thị trường này lần lượt là Nhật Bản (205 chiếc; 5,487 triệu USD), Mỹ (35 chiếc; 1,264 triệu USD). Ngoài ra, nhãn hiệu máy xúc đào này còn được nhập khẩu với số lượng không nhiều từ một số thị trường khác như: Đức, Australlia, Hà Lan, Pháp, Canada,…

Quý I/2011, nhập khẩu máy xúc đào Kobelco đạt 254 chiếc với trị giá 9,426 triệu USD, giảm 31,35% về lượng và 34,48% về trị giá so với quý trước; giảm 5,58% về lượng và 11,02% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Cũng giống như nhãn hiệu máy xúc đào Hitachi, nhập khẩu máy xúc đào Kobelco trong quý I/2011 cũng chủ yếu từ hai thị trường chính đó là Nhật Bản (195 chiếc; 7,725 triệu USD) và thị trường Mỹ (46 chiếc; 1,289 triệu USD).

Đứng sau 3 nhãn hiệu máy xúc đào của Nhật Bản ở trên, hai nhãn hiệu máy xúc đào của Hàn Quốc là Hyundai và Daewoo lần lượt đứng ở vị trí tiếp theo trong số các nhãn hiệu máy xúc đào nhập khẩu trong quý I/2011.

Nếu như năm 2009, nhập khẩu máy xây dựng Daewoo (hầu như toàn bộ là máy xúc đào) tăng trưởng rất mạnh và là nhãn hiệu có lượng nhập khẩu nhiều thứ hai chỉ sau Komatsu thì bắt đầu năm 2010 và đến thời điểm này của năm 2011 nhập khẩu máy xây dựng Daewoo tiếp tục giảm và đã tụt xuống vị trí thứ 5 trong số các nhãn hiệu máy xúc đào được nhập khẩu về trong quý I vừa qua. Theo thống kê, nhập khẩu máy xây dựng Daewoo trong quý I/2011 đạt 227 chiếc với trị giá 7,584 triệu USD, giảm 27,24% về lượng và 28,08% về trị giá so với quý trước; giảm 24,83% về lượng và 28,46% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Nhập khẩu máy xúc đào Hyundai trong quý I/2011 giảm 10,57% về lượng và 18,22% về lượng so với quý trước; tuy nhiên so với cùng kỳ năm 2010 lại tăng tới 42,77% về lượng và 85,72% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010, tương ứng với lượng đạt 237 chiếc, trị giá 8,582 triệu USD. Cả hai nhãn hiệu máy xúc đào Daewoo và Hyundai hầu như được nhập khẩu từ một thị trường là Hàn Quốc.

Trong toàn quý I vừa qua, hầu hết các nhãn hiệu máy xúc đào nhập khẩu về Việt Nam đều có sự giảm sút thì vẫn có nhãn hiệu máy xúc đào đạt tăng trưởng so với quý trước cũng như so với cùng kỳ 2010 đó là máy xúc đào IHI và Yanmar. Nhập khẩu máy xúc đào IHI trong quý I/2011 đạt 49 chiếc với trị giá 335 nghìn USD, tăng 8,89% về lượng và 23,91% về trị giá so với quý trước; tăng 44,12% về lượng và 5,90% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Trong toàn quý vừa qua, máy xúc đào IHI được nhập khẩu về từ duy nhất một thị trường đó là Nhật Bản.

Tham khảo các chủng loại máy xây dựng nhập khẩu trong quý I/2011

Máy ủi: Nhập khẩu máy ủi trong toàn quý I/2011 đạt 463 chiếc với trị giá 7,513 triệu USD, giảm 31,71% về lượng và 46,40% về trị giá so với quý trước; giảm 17,91% về lượng và 29,71% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Các loại máy ủi nhập khẩu về Việt Nam chủ yếu là các nhãn hiệu Komatsu, Mitsubishi, Caterpillar, Furukawa. 4 nhãn hiệu này đã chiếm khoảng 95% lượng máy ủi nhập khẩu. Trong đó, riêng máy ủi Komatsu chiếm khoảng hơn 70%.

Trong quý I/2011, máy ủi Komatsu được nhập khẩu từ 9 thị trường với lượng đạt 360 chiếc, 5,247 triệu USD giảm 30,64% về lượng và 55,41% về trị giá so với quý trước; giảm 12,20% về lượng và 32,79% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Tuy được nhập khẩu từ 9 thị trường khác nhau nhưng có đến hơn 90% trong số này được nhập khẩu từ hai thị trường chính là Nhật Bản và Mỹ còn 7 thị trường còn lại chỉ chiếm một lượng dưới 10%.

Nhập khẩu máy ủi Mitsubishi trong quý I/2011 đạt 52 chiếc với trị giá 123,79 nghìn USD, giảm 35% về lượng và 46,98% về trị giá so với quý trước; giảm 14,75% về lượng và 45,89% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Toàn bộ các loại máy ủi Mitsubishi nhập khẩu trong quý vừa qua đều được nhập từ Nhật Bản.

Tuy chỉ đứng thứ ba về lượng nhập khẩu nhưng nếu xét về trị giá thì nhập khẩu máy ủi Caterpillar trong quý vừa qua đứng thứ hai trong các loại máy ủi nhập khẩu với lượng đạt 21 chiếc, trị giá đạt 1,160 triệu USD, giảm 41,76% về lượng nhưng lại tăng 8,88% về trị giá so với quý trước; giảm 50% về lượng và 47,07% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Tuy đây là nhãn hiệu máy ủi nổi tiếng của Mỹ, nhưng nhãn hiệu máy ủi này lại được nhập khẩu nhiều nhất từ Nhật Bản với lượng đạt 12 chiếc, trị giá đạt 947,2 nghìn USD. Nhập khẩu máy ủi Caterpillar từ Mỹ chỉ đạt 8 chiếc với trị giá 170,7 nghìn USD.

Xe lu: Trong quý I/2011, chủng loại xe lu nhập khẩu về đạt 345 chiếc với trị giá 7,99 triệu USD, giảm 31,71% về lượng và 46,40% về trị giá so với quý trước; giảm 17,91% về lượng và 31,92% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010.

Nhập khẩu xe lu Sakai trong quý I/2011 đạt 87 chiếc với trị giá 2,244 triệu USD, giảm 31,5% về lượng nhưng lại tăng 3,10% về trị giá so với quý trước; giảm 47,27% về lượng và 42,36% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Ngoài thị trường Nhật Bản thì trong quý vừa qua máy ủi Sakai còn được nhập khẩu nhiều từ Inđônêxia với lượng nhập đạt 17 chiếc, trị giá đạt 1,053 triệu USD. Nhập khẩu từ Mỹ đạt 9 chiếc, trị giá 325,6 nghìn USD, …

Quý I/2011, nhập khẩu xe lu Dynapac đạt 35 chiếc với trị giá 559 nghìn USD, giảm 36,36% về lượng và 51,99% so với quý trước; giảm 41,67% về lượng và 30,06% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010. Xe lu Dynapac nhập khẩu về Việt Nam nhiều nhất là từ thị trường Trung Quốc với lượng nhập đạt 19 chiếc với trị giá 138,7 nghìn USD.

Trong quý I/2011, nhãn hiệu xe lu LONKING của Trung Quốc được nhập khẩu khá nhiều và là nhãn hiệu có tốc độ tăng nhanh nhất. Lượng xe lu LONKING nhập khẩu trong quý vừa qua đạt 20 chiếc với trị giá 580 nghìn USD, tăng 150% về lượng và 154,39% về trị giá so với cùng kỳ năm 2010.

Theo tinthuongmai